SMAT – Wat is het?
SMAT staat voor Spreek Mensen Aan Techniek. Een SMAT-gesprek is een open gesprek over veiligheid, de uitkomst staat van te voren niet vast en het gesprek volgt geen vastgesteld stramien. Een SMAT-gesprek kan gekoppeld zijn aan een veiligheidsobservatie, maar is niet bedoeld als werkplekinspectie of overhoring.

Hoe gaat het in zijn werk?
Het principe is eenvoudig, je gaat (eventueel samen met een collega) naar een willekeurige werkplek en knoopt daar het gesprek aan met een collega die daar werkzaamheden uitvoert. Tijdens dit gesprek wordt gesproken over de werkzaamheden die uitgevoerd worden, welke risico’s daarbij horen en op welke wijze die beheerst worden. Daarnaast is een belangrijk onderdeel van het SMAT-gesprek de ervaring van degene met wie je in gesprek gaat. Hoe ervaart hij of zij de eigen veiligheid bij de werkzaamheden, maar ook in breder opzicht, werkend op een NAM locatie?

Wat gebeurt er met de uitkomsten?
Allereerst wordt een terugkoppeling gedaan naar de gesprekspartner: vertel hoe jij als SMAT-ter het gesprek ervaren hebt en wat je is opgevallen. Geef deze terugkoppeling vervolgens ook aan de LVP en de SC of TAC. Als verantwoordelijken voor een veilige werkplek en veilige werkuitvoering zijn zij ook geïnteresseerd in jouw bevindingen. Leg daarna de uitkomsten van het gesprek vast in de NAM Veilig Werken App, beschrijf in een aantal woorden of zinnen wat goed ging, wat beter kan en of er directe acties zijn genomen.

Tips & Tricks

  • Voor toegang tot de NAM Veilig Werken App is een account nodig. Als je dit nog niet hebt, kan dit aangevraagd worden bij HSEW Back-Office.
  • Neem van te voren contact op met de LVP, SC of TAC van de betreffende locatie om je komst en reden van bezoek (SMAT-gesprek) aan te melden. Dit voorkomt wederzijdse verrassingen, bovendien kan de LVP, SC of TAC je nog tips of aandachtspunten geven.
  • Overleg met de LVP, SC of TAC op locatie of er nog specifieke werkzaamheden zijn die het bezoeken waard zijn.
  • Vraag bij het benaderen van de werkplek aan de werkvergunninghouder of de werkplek betreden mag worden. Passeer nooit zonder toestemming een lint dat gebruikt wordt om een werkplek af te bakenen.
  • Stel jezelf voor en vertel dat je graag een SMAT-gesprek wilt voeren, vraag of het hiervoor een geschikt moment is. Dring niet aan wanneer aangegeven wordt dat het niet uitkomt, je kan wellicht op een later tijdstip terugkomen of een andere werkplek bezoeken.
  • Vraag welke werkzaamheden uitgevoerd worden, meestal komt het gesprek dan vanzelf op gang. Stel daarnaast open vragen en luister naar het antwoord. Probeer op basis van de gegeven antwoorden vervolgvragen te stellen voor extra diepgang.
  • Probeer geen standaard lijstje af te werken of een checklist bij te houden, laat het gesprek op natuurlijke wijze verlopen, dit levert meestal meer informatie op en kan bovendien voor nieuwe inzichten zorgen.
  • Beperk de duur van het gesprek tot maximaal een kwartier, dit is doorgaans voldoende tijd voor een SMAT-gesprek, daarnaast willen we de werkzaamheden niet onnodig ophouden.
  • Bedank na afloop van het gesprek jouw gesprekspartner en vertel hem of haar hoe je het gesprek hebt beleefd.
  • Werk het gesprek uit in Word of andere tekstverwerker en laat dit aan jouw gesprekspartner lezen vóórdat je de tekst in de Veilig Werken App registreert. Vraag aan je gesprekspartner of hij of zij het met de uitwerking eens is.
  • Nodig je gesprekspartner eens uit om een volgende keer samen een SMAT-gesprek uit te voeren.
  • Wanneer je een SMAT-gesprek gaat voeren, kunnen onderstaande vragen helpen om een gesprek op gang te helpen. Je hoeft niet alle vragen tijdens het gesprek te stellen. Meestal zijn één of twee van deze vragen voldoende om een gesprek op gang te helpen en voldoende informatie te krijgen.

    SMAT-vragen
    Wat kan er verkeerd gaan? Welke waarden en normen zijn voor jou belangrijk?
    Waar maak je je zorgen om? Wat is er?
    Weet je zeker dat het altijd goed gaat als je dit doet? Wat zorgt ervoor dat je je zo voelt?
    Wat voor cijfer geef je aan je werk? Wat maakt het dat je zo reageert?
    Waarop kan jij verbeteren? Wat blijft er nu nog liggen wat we niet besproken hebben?
    Als je het over mag doen, wat had je dan anders/beter gedaan? Wat is jouw mening?
    Wat zijn de drie activiteiten waar jij dagelijks de meeste tijd aan besteedt? Wat vindt je ervan?
    Wat zijn de drie activiteiten waar jij eigenlijk de meeste tijd aan wilt besteden? Wat houdt je bezig?
    Wat zou je doen als jij morgen nog maar twee uur mag werken? Wat kan ik voor je doen?
    Hoe zie jij de rol van SC/LVP? Wat doen zij wel en wat niet? Wat verwacht je van mij?
    Waar vindt jij dat de grenzen liggen? Waar ligt jouw grens? Wat heb je van mij nodig?
    Mag jij als monteur een opdracht weigeren? Wanneer mag je een opdracht teruggeven? Wat kan ik beter doen in de toekomst?
    Hoe dienstverlenend moet je zijn? Wat kan ik verbeteren?
    Waar ligt voor jou de balans tussen werk en privé? Wat moet ik voor jou anders doen?
    Welke spelregels willen wij als team hanteren in ons dagelijks werk? Wat voor effect heeft dit op jou?
    Wat zijn mijn verantwoordelijkheden? Wat zijn de risico’s van dit project?
    Wat mis je in je dagelijks werk? Wat is er nog meer van belang voor jou?
    Wat kan er verbeterd worden in het dagelijks werk? Hoe gaat het met je?
    Waar wil je het over hebben? Hoe komt het dat je hier zo over denkt?
    Welke zaken neem je mee bij je beslissing? Hoe komt het dat je deze mening hebt?
    Welke voordelen zie je? Hoe denk je erover?
    Welke nadelen kan je bedenken? Hoe gaat het op je werk?
    Welke vragen heb je? Hoe ziet je volgende klus er uit?
    Welke eisen stel je aan je werk (aan samenwerking)? Hoe kunnen we in de komende tijd meer contact hebben?
    Welke kansen zie je? Hoe kan ik je helpen?
    Welke bedreigingen zie je? Hoe ziet jouw werkveld/takenpakket er uit?
    Hoe ziet jouw positie er uit? Hoe kom je aan je informatie?
    Hoe kan ik je over nieuws informeren? Hoe belangrijk is dit project voor jou?

    Print je deze vragen liever uit om als geheugensteun op zak te hebben? Klik dan hier.